Almanya’da 18 binden fazla kreşe gönderilen başvurular üzerinden gerçekleştirilen bilimsel araştırma, Türkçe çağrışımlı isimlere sahip ailelerin kreş yeri bulma sürecinde dezavantajlı durumda olduğunu ortaya koydu. Almanya Federal Meclisi SPD Milletvekili Macit Karaahmetoğlu, araştırmanın sonuçlarını değerlendirerek çocukların ailelerinin kökeni nedeniyle eğitim hayatına başlamadan eşitsizlikle karşılaşmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
ifo Enstitüsü, Münih Teknik Üniversitesi (TUM), Leibniz Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü Halle (IWH) ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi (DZHW) tarafından yürütülen araştırmada, Almanya genelindeki kreşlere aynı içerikte başvurular gönderildi. Almanca çağrışımlı isimlerle yapılan başvuruların yüzde 71’ine yanıt verilirken, Türkçe çağrışımlı isimlerde bu oran yüzde 66’da kaldı. Türkçe isimli başvuruların somut kreş yeri teklifi alma olasılığı ise yaklaşık yüzde 20 daha düşük çıktı.
Araştırmada, ebeveynlerin üniversite mezunu olduğunun belirtilmesinin de söz konusu dezavantajı ortadan kaldırmadığı belirlendi. Bulgulara tepki gösteren Karaahmetoğlu, Türk kökenli ailelerin Almanya’da yarım asrı aşkın süredir toplumun bir parçası olduğunu hatırlatarak çocukların daha eğitim hayatının başlangıcında ayrımcılıkla karşılaşmasını eleştirdi.
Karaahmetoğlu, benzer bir durumun 2014 yılında mesleki eğitim başvurularında da tespit edildiğine dikkat çekti. O dönemde yapılan araştırmada, aynı niteliklere sahip Almanca isimli adayların yüzde 20,2’si görüşmeye davet edilirken, Türkçe isimli adaylarda bu oran yüzde 14,6 olmuştu. Milletvekili, aradan geçen yıllara rağmen benzer eşitsizliklerin devam etmesini yeterli ilerleme sağlanamadığının göstergesi olarak değerlendirdi.
Federal İstatistik Dairesinin 2023 verilerine de değinen Karaahmetoğlu, üç yaşından küçük göç geçmişi olmayan çocukların yüzde 44,5’inin kreşe gittiğini, göç geçmişi olan çocuklarda ise bu oranın yüzde 22,3 olduğunu belirtti. Üç ile altı yaş grubunda oranların sırasıyla yüzde 99,3 ve yüzde 76,8 olduğunu aktardı. Bu farklılıkların tamamının ayrımcılıktan kaynaklanmadığını vurgulayan Karaahmetoğlu, yeni araştırmanın başvuru süreçlerindeki eşitsizliği de gösterdiğini ifade etti.
Kreşlere kabul süreçlerinin daha şeffaf ve denetlenebilir olması gerektiğini savunan Karaahmetoğlu, eyaletlere ve yerel yönetimlere somut önlemler alma çağrısında bulundu. Kreşlerin personel ve kapasite sorunlarının eşitsiz muameleyi haklı çıkaramayacağını belirterek açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Bir çocuğun soyadı, hangi kapıların kendisine açılacağını belirlememeli. Çünkü eşit fırsatlar sunamadığımız çocuklardan, ileride eşit başarı bekleyemeyiz.”
Kaynak: SPD Federal Meclis Milletvekili Macit Karaahmetoğlu’nun açıklaması; ifo, TUM, IWH ve DZHW araştırması (açıklamada aktarılan bulgular).
