Almanya’da uzun süredir siyasetin ve kamuoyunun gündemini meşgul eden emeklilik sisteminin geleceğine dair tarihi adımlardan biri atıldı. Hükümet tarafından kurulan uzmanlar komisyonu, yasal emeklilik sistemini güvence altına almayı hedefleyen kapsamlı reform raporunu bugün kamuoyuna sundu. Başbakan Friedrich Merz (CDU), sunumun ardından yaptığı açıklamada reform paketinin arkasında tam destekle durduklarını belirterek, “Bu reform paketinin tüm unsurları hızla hayata geçirilmelidir” dedi.
Nüfusun yaşlanması, emekli sayısının artması ve çalışan nüfusun azalması nedeniyle baskı altında olan Alman emeklilik sistemini kurtarmak için hazırlanan raporda radikal öneriler yer alıyor.
Emeklilik Yaşı 67,5’e Yükselebilir
Raporda doğrudan “70 yaşında emeklilik” maddesi yer almasa da, uzmanlar emeklilik yaşının doğrudan ortalama yaşam süresine endekslenmesini öneriyor. Mevcut yasalara göre emeklilik yaş sınırı 2031 yılına kadar kademeli olarak 67’ye çıkarılacaktı. Yeni öneri ise bu sınırı perspektif olarak 67,5 yaşa yükseltmeyi ve yaşam süresi arttıkça emeklilik yaşının da otomatik olarak yukarı çekilmesini öngörüyor.
63 Yaşında Erken Emeklilik Kaldırılıyor mu?
Yıllardır tartışma konusu olan ve 45 yıl prim ödeyenlere kesintisiz erken emeklilik hakkı tanıyan “63 yaşında emeklilik” (Rente mit 63) uygulamasının tamamen kaldırılması tavsiye ediliyor. Uzmanlar, bu sistemden genellikle sağlık sorunu olmayan yüksek gelirlilerin yararlandığını savunuyor. Bunun yerine, sağlık nedenleriyle çalışamayacak durumda olanlara yönelik esnek ve kolaylaştırılmış bir sağlık kontrolü sistemi getirilmesi planlanıyor.
Kademeli Emeklilik Kuralları Sertleşiyor
Mevcut durumda 55 yaşında başlanabilen kademeli emeklilik (Altersteilzeit) yaşının 58’e çıkarılması önerildi. Ayrıca, ilk dönem tam zamanlı çalışıp ikinci dönem hiç çalışmama esasına dayanan popüler “Blok Model” uygulamasına da son verilmesi isteniyor.
Serbest Çalışanlar, Vekiller ve Düşük Ücretli Çalışanlara Zorunlu Prim
Emeklilik kasasını güçlendirmek için sigortalı tabanı genişletiliyor:
- Serbest Çalışanlar: Yaşlılıkta yoksulluk riskini azaltmak amacıyla yasal emeklilik sistemini dahil edilecekler. Mevcut serbest çalışanlara itiraz hakkı tanınacak.
- Siyasetçiler ve Şirket Yöneticileri: Milletvekilleri ve anonim şirket yöneticileri (CEO) de zorunlu sigorta kapsamına alınacak.
- Küçük Ölçekli Çalışanlar (Minijob): Şimdiye kadar prim ödemeyen düşük ücretli çalışanlar için de emeklilik primi zorunlu olacak (öğrenciler hariç).
Borsaya Dayalı “Sermaye Emekliliği” Geliyor
Sisteme bütçe ve primler dışında üçüncü bir kaynak yaratılması hedefleniyor. Uzmanlar, brüt gelirin yüzde 2’si oranında (yarı yarıya işveren ve işçi tarafından karşılanacak) ek bir prim alınmasını ve bu paranın uzun vadeli getiriler sağlamak amacıyla hisse senedi piyasalarında (borsada) değerlendirilmesini öneriyor.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Bu öneriler henüz yasalaşmış değil. Siyah-Kırmızı koalisyon hükümeti önümüzdeki hafta bir takvim belirleyecek. Meclis yaz tatiline girmeden ana hatların netleşmesi, tatil sonrasında ise yasa tasarısının meclise gelmesi bekleniyor.
