Almanya-Avusturya sınır hattında gerçekleştirilen pasaport ve kimlik kontrolleri hakkında yargıdan kritik bir hamle geldi. Münih İdare Mahkemesi, federal polis tarafından yapılan üç ayrı sınır kontrolü uygulamasının yasal dayanağı olmadığına hükmederek davacıları haklı buldu. Kararın merkezinde, Schengen Sınır Kodu kurallarının uzun süreli kontrollerle esnetilemeyeceği argümanı yer alırken; federal hükümet ise güvenlik politikasından geri adım atmayacağını ilan etti.
Davanın hukuki sürecini başlatan isimlerden biri olan Avrupa Hukuku Uzmanı Profesör Werner Schroeder, 2025 yazında Avusturya’dan Münih’e seyahat ederken trende kontrol edilmek istenmişti. Rızası dışında çantası aranan ve kimlik tespiti yapılan Schroeder, bireysel hakların ihlal edildiği gerekçesiyle konuyu yargıya taşıdı. Mahkeme, yeni Schengen Sınır Kodu standartlarını baz alarak yapılan bu uygulamaların hukuka aykırı olduğuna hükmetti ve davacının tezlerini haklı buldu.
Mahkeme kaynakları, kararın gerekçesi olarak sınır kontrollerinin geçici bir önlem olmaktan çıkıp yıllardır kesintisiz ve kalıcı bir uygulamaya dönüşmesini gösterdi. Temmuz 2024’te yürürlüğe giren güncel AB sınır mevzuatının bu tür yapısal uygulamaları sınırlandırdığı ifade ediliyor. Yargı organı, kararın genişletilmiş detaylarını içeren yazılı gerekçeyi önümüzdeki günlerde taraflarla paylaşacağını duyurdu.
Diğer taraftan, sınırda sürekli seyahat etmek zorunda kalan bir vatandaşın kontrollerin tamamen durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebi mahkeme tarafından kabul görmedi. Mevcut yasal işleyişe göre vatandaşların kolluk kuvvetlerinin idari kararlarına ilk aşamada uymakla yükümlü olduğu, hak ihlali iddialarının ise ancak olay sonrasında yargı yoluyla tescil edilebileceği hatırlatıldı. Söz konusu vatandaşın davayı Bavyera Yüksek İdare Mahkemesi’ne götürme hakkı bulunuyor.
Almanya, düzensiz göçün kontrol altına alınması amacıyla 2024 yılının Eylül ayından bu yana tüm kara sınırlarında denetimlerini sürdürüyor. İçişleri Bakanlığı kararıyla son olarak Eylül 2026’ya kadar uzatılan bu uygulamanın, ticari lojistik hatlarında ve tedarik zincirinde aksamalara yol açtığı ekonomi çevrelerince de eleştiriliyordu. Uzmanlar, Avrupa genelindeki yeni iltica sistemi reformunun ardından bu tür katı sınır uygulamalarının ekonomik ve hukuki gerekçesinin zayıfladığını savunuyor.
Münih’ten çıkan bu karar, sınır yönetiminin fiili işleyişini henüz doğrudan durdurmuş değil. Berlin’deki Federal İçişleri Bakanlığı, kararın kesinleşmediğini hatırlatarak konuyu üst mahkemeye taşıyacaklarını beyan etti. İç güvenlik stratejileri açısından kontrollerin vazgeçilmez olduğunu savunan bakanlık, üst mahkemelerden gelecek nihai karara kadar sınır hatlarındaki mevcut güvenlik operasyonlarının eksiksiz devam edeceğini bildirdi.
