Almanya siyasetinde bugün hafızalara kazınacak bir gün yaşandı. Federal Meclis’te (Bundestag) yapılan başbakanlık oylamasında, merkez sağ CDU/CSU ve merkez sol SPD’nin ortak adayı Friedrich Merz, beklenmedik bir şekilde seçilemedi. Evet, yanlış okumadınız. 2025 Almanya’sında koalisyonun çoğunluğu olmasına rağmen Merz ilk turda başbakanlık koltuğuna oturamadı.
Sabah saatlerinde Berlin’in klasik gri gökyüzüsü altında başlayan oylama, Almanya’nın siyasi tarihinde yeni bir kırılma anına tanıklık etti. CDU lideri Friedrich Merz, SPD ile kurduğu büyük koalisyon sayesinde parlamentoda 328 sandalye desteğine sahipti. Ancak bu güvence, gizli oylamanın şaşırtıcı doğasına boyun eğdi. Merz, başbakan olabilmek için gerekli olan 316 oyun sadece 310’unu alabildi. 58 milletvekili “hayır” oyu verirken, 12 milletvekili çekimser kaldı ve 1 oy geçersiz sayıldı.
Peki, ne oldu?
Siyaset kulislerinde şu saat itibariyle hummalı bir fısıltı gazetesi dolaşıyor. Koalisyon içinde “ters köşe” yapan vekillerin kim olduğu ve neden böyle davrandığı tartışılıyor. SPD kanadından mı fire geldi, yoksa CDU içinde bir “sessiz başkaldırı” mı yaşandı? Siyasi tarihimizde buna benzer bir örnek için, 2005 yılındaki Schröder-Merkel geçişindeki gergin oylamalar akla geliyor. Ancak orada bile bu kadar doğrudan bir başarısızlık yaşanmamıştı.
SPD Genel Sekreteri Kevin Kühnert, “Bu sadece bir gecikme. Koalisyonumuz güçlüdür, birlik mesajımız devam ediyor,” açıklamasıyla tansiyonu düşürmeye çalıştı. Fakat kamuoyunda yankı bulan esas soru şu: “Merz gerçekten güçlü bir başbakan adayı mı, yoksa partiler arası zoraki bir uzlaşının kırılgan temsilcisi mi?”
Yeşiller ve FDP gibi muhalefet partileri, bu sonucu koalisyonun tutarsızlığına yorarken, özellikle AfD cephesinde Merz’in başarısızlığı alaycı yorumlarla karşılandı. Sosyal medyada “Koltuk 310’da kaldı” etiketi kısa sürede trend listesine girdi.
İkinci tur ne zaman?
Hükümet yetkililerinden gelen açıklamaya göre bugün içinde yeni bir oylama yapılmayacak. Federal Meclis Başkanı’nın öncülüğünde partiler arasında görüşmeler sürecek ve muhtemelen birkaç gün içinde ikinci bir oylama yapılacak. Almanya’nın anayasal sistemine göre, başbakan üç turda seçilebiliyor. Üçüncü turda salt çoğunluk yerine en fazla oyu alan aday başbakan ilan ediliyor — bu da siyasette yeni bir pazarlık sürecini beraberinde getiriyor.
Tarih sahnesinde bir kırılma mı?
Bugün yaşananlar, sadece bir oylama kaybı değil. Aynı zamanda Merz’in siyasi liderliğinin ilk ciddi testi. 68 yaşındaki Hristiyan demokrat lider, Angela Merkel sonrası CDU’yu yeniden yapılandırma vaadiyle öne çıkmıştı. Ancak bu oylama, onun “parti içi birleştirici güç” iddiasına gölge düşürmüş olabilir.
Bir siyasetçinin en çok yalnız kaldığı yer, bazen partisinin içidir derler. Merz’in de bugün o yalnızlığı ilk kez bu kadar net hissettiğine şüphe yok.
